Regie over Eigen leven

En het recht op een eerlijk proces

It’s all about the communication!

Een nieuwe omroep, een website is de lucht ingegaan. OngehoordNederland.nl. Een omroep voor Nederlanders die zich niet gehoord voelen. Het kon niet uitblijven dat ter linkerzijde van Nederland via mediakanaal JoopBNNVara daar tegenreactie op zouden gaan volgen. Zo komen er ook steeds meer discussies op gang over  de vraag waarom mensen met psychische problemen de weg naar de hulpverlening niet weten te vinden, of waarom ze niet gehoord worden? Welke communicatie en psychologie steekt hierachter? Aan de ene kant zijn er Nederlanders, ter rechterzijde die vinden dat ze niet worden gehoord. De linkerzijde van Nederland vindt dat deze extreem rechtse kliek al voldoende wordt gehoord. Extreem, met de toepassing van dit woord treedt een uitsluitingsmechanisme op. Nogal merkwaardig voor mensen die voor inclusiviteit staan. Uitsluiting is de psychologische uitdrukking waarin we niet langer met de medemens communiceren, maar dat we ons in de situatie hebben geplaatst dat we over de mensen communiceren. Nu zal ik er zelf niet voor terugdeinzen extreme ideologieën en handelen van mensen ook zo te benoemen, raadzaam is wel te beseffen wat je precies doet met taal. Een taal dat uitsluitingsmechanismen in gang zet. Het lijkt mij zinvol om een woord als extreem spaarzaam te gebruiken.

Het is een vooroordeel te menen dat evolutionaire processen verklaard kunnen worden in de terminologie van oorzaak en gevolg. Evolutionaire processen zijn niet louter fysisch natuurkundige verschijnselen, maar is een actief proces waarin de organismen in de strijd om het bestaan alle middelen aangrijpen om het doel van voortbestaan te realiseren. Dat is met de communicatie niet anders. In de communicatie treden onbewuste drijfveren op. Pas als we ons daar bewust van zijn hebben we pas regie over de eigen communicatie. Pas dan heb je de vrijheid sturing te geven over je eigen processen. Bijvoorbeeld, bereik ik mijn doelen door onbewust uitsluitingsmechanismen in werking te zetten door middel van de taal? Krijgt ongehoord Nederland geen (onbewuste) bevestiging dat het niet wordt gehoord? Ongehoord Nederland is inderdaad ongehoord omdat middels de taal uitsluitingsmechanismen in werking treden.

Ongehoord Nederland, een groeiende groep mensen met psychische klachten weten de weg naar de hulpverlening niet te vinden, ze voelen zich ongehoord. Ik ben daar geen uitzondering in. Mijn eigen ervaring is dat ook hier sprake kan zijn van uitsluitingsmechanismen die in werking treden in communicatie en psychologie. Er wordt niet met de patiënt gecommuniceerd maar over de patiënt. De samenleving veranderd, de mentaliteit veranderd. In een artikel schreef Jeffrey Wijnberg op de vraag of personen met psychische problemen nu patiënten of cliënten dat het wat hem betreft patiënten zijn. Patiënten cliënten noemen is een achterhaald jargon van de zachte jaren ’70, ik weet wat goed is voor de patiënt. Achter dit verschil schuilt een mentaliteitsverandering waarin er een paternalistische denkhouding ontstaat tegenover de patiënt. De psycholoog denkt na over de patiënt, in plaats van met de patiënt mee te denken. Hulpverlenend Nederland zit vol goede bedoelingen, het probleem van de ongehoorde patiënt is gesignaleerd. Wat moeten we doen, we willen de ongehoorde patiënten zo graag helpen? Denken deze goedwillende mensen, met alle goede bedoelingen ook na over de eigen onbewuste uitsluitingsregels in taal en psychologie die onbewust worden ingezet? Wanneer treedt het mechanisme in werking waarin we niet met de patiënten communiceren, maar over de patiënten communiceren?  Sluiten we patiënten niet per ongeluk uit, juist vanuit onze goede bedoelingen doordat we het zo goed met de patiënt voor hebben?

Bijna twintig jaar ben ik een ongehoorde patiënt. Bijna twintig jaar heb ik door de ogen gekeken van een patiënt. Bijna twintig jaar lang heb ik studie gemaakt van taal en psychologie. Bijna twintig jaar lang heb ik ervaringsgegevens verzameld waarin (onbewuste) uitsluitingsmechanismen werkzaam zijn waardoor de patiënt niet meer wordt gehoord, waardoor de patiënt buiten de communicatie komt te staan. Communicatie tussen twee mensen is het uitwisselen van informatie. In het uitwisselen van informatie ontstaat verstandhouding en begrip. Keer op keer heb ik als ervaringsdeskundigen kunnen constateren dat er iets misgaat in de communicatie, iets misgaat in de uitwisseling van informatie waarin uitsluitingsmechanismen werkzaam zijn. De mens praat niet langer met de patiënt maar over de patiënt. Familie en ex-partner hebben achter mijn rug om contact met de behandelend psycholoog gehad. Er werd niet met mij gecommuniceerd, maar over mij. Mijn zuster was aanvankelijk niet betrokken in de zaak waarin ik verkeerde. Ik was ten einde raad en vroeg haar om hulp. De communicatie was open er was sprake van een goede uitwisseling van informatie. Maar op een gegeven moment ging er iets mis met de communicatie. Er was met haar gecommuniceerd over mij. Er was sprake geweest van overreding iemand anders. Vanaf dat moment was er geen sprake meer van open communicatie, mijn zuster wist wat goed voor mij was, mijn zuster manipuleerde de uitwisseling van informatie in de veronderstelling te weten wat goed voor mij was. Onbewust zette ze daarmee een uitsluitingsmechanisme in werking. Veel later overkwam hetzelfde mij toen ik contact zocht met een oude vriend. Hij zocht mij op in de gevangenis. De communicatie was open, er was sprake van een open uitwisseling van informatie. Dat was van zeer korte duur. Wederom was er sprake van de situatie dat er met hem gecommuniceerd over mij. Wederom was er sprake van overreding. Wederom was er geen sprake meer van open communicatie, deze vriend wist opeens welke informatie uitwisseling goed voor mij was. Weer veel later gebeurde dat met een andere oude vriend. Veel later ook weer met de huisarts, de psycholoog, mensen van het bedrijf waar ik werkte, elke keer trad het uitsluitingsmechanisme in werking waardoor ik buiten de communicatie kwam te staan. Waar kwam die overreding vandaan waardoor ik werd buitengesloten waardoor ik geen deelnemer was van de open communicatie? Dat zijn natuurlijk de gedragsdeskundigen, de representanten van autoriteit, deskundigheid en waarheid, die werkzaam zijn onder de paraplu van justitie, reclassering en forensische psychiatrie. Via de communicatie met de ander werd macht over mij uitgeoefend en werd ik zorgvuldig buiten de communicatie gehouden. Zolang er niemand naar de patiënt wil luisteren door de open communicatie en informatie uitwisseling in stand te houden, zal de patiënt buitengesloten blijven en ontneem je de patiënt onbewust het recht van spreken.

Ongehoord Nederland, gehoord worden begint bij open communicatie en informatie uitwisseling. It’s all about the communication!

Translate »

contact formulier