Over taal in wetenschap, media en filosofie

Middel-tot-doel

Er is geen enkele reden om aan te nemen dat de levende natuur volgens de principes van de mechanica van Newton werkt, of die van de relativiteitstheorie, nog strikter genomen volgens de principes van de kwantummechanica. Feit is dat een mechanische oorzaak ontbreekt met betrekking tot de evolutietheorie; alle boeken die je vertellen hoe de evolutie precies werkt zijn boeken die je alleen maar kunt teleurstellen, want we weten het meest fundamentele principe niet van het leven, namelijk de mechanische oorzaak. Zonder mechanische oorzaak heeft welke theorie dan ook niet de fundamentele samenhang waaraan een theorie dient te voldoen; het Darwinistisch model verklaard veel maar vertel ons niet het hoe de materie zich gedraagt. Elke vorm van levende wetenschap draagt iets van een pseudowetenschap simpelweg door het ontbreken van de mechanische oorzaak. Ik denk dat Darwin de spijker op de kop heft geslagen door te veronderstellen dat evolutie door toeval ontstaat, de vraag is alleen wat we bedoelen met toeval. Nochthans is het zo dat de evolutiebioloog wordt opgeleid met het idee dat toeval opgevat dient te worden als het ontbreken van puzzelstukjes die wanneer ze gevonden zijn daar een universeel mechanistisch beeld uit zal ontstaan. Er zijn blijkbaar nogal wat wetenschappers die dezelfde mening zijn toegedaan met betrekking tot de kwantummechanica. Waarom is dat eigenlijk zo, waarom houdt de wetenschapper daar zo dogmatisch aan vast? Waarom wil de wetenschapper de levende natuur tot een machine herleiden? Heel simpel, als de natuur niet volgens de principes van de universele mechanica werkt dan ondermijnt dat de wetenschap zelf! Een simpel gegeven, sinds Richard Dawkings weten we dat evolutie het gevolg is van het individu en niet van de soort zelf (wat overigens ook maar ten dele waar is), stel dat de aanpassing zelf niet volgens de Newtoniaanse mechanica zou verlopen, wat zouden dan de consequenties zijn voor de wetenschap zelf? Dat bijvoorbeeld statistische gegevens ons een foutief beeld geven van de geesteswetenschappen. Nog sterker, als evolutie  bepaald wordt door de kleine getallen in plaats van de grote getallen, en dat is waar!, dan is de wetenschap in een klap haar positie berooft van haar voorspellende macht! Voorspellende wetenschap hangt of staat met het beeld van een Newtoniaanse mechanica! De levende wetenschap zou in het geval van een niet Newtoniaans wereldbeeld wel een andere methode kunnen toepassen; als het levende mechanisme verschillende mogelijkheden heeft tot adaptatie dan zouden de verschillende mogelijkheden tot adaptatie onderzocht worden, ik schat echter in dat het zeker 200 jaar gaat duren alvorens we dat in kaart hebben gebracht, al moet ik toegeven dat technologie omtrent DNA snel verloopt.

Wij doen. facimus; een steen kun je van een berg af laten rollen, maar zal niet terug kunnen rollen om weer op de berg te rollen, niet zonder uitwendige oorzaken. Levende organismen kunnen dit wel, het neemt de energie van buiten op, zet de energie om, metabolisme, die energie kan vervolgens weer gebruikt worden om op de berg te komen. Te voorspellen is dat het organisme aan precies dezelfde voorwaarden voldoet als de wet van behoud van energie; potjandorie! nu heb ik een probleem; wat is nu de agens???? Nu moet je als wetenschapper ook grenzen stellen aan het kenvermogen? Het is inderdaad goed mogelijk dat het actieve deel van de levende natuur niet in een Newtoniaans wereldbeeld te duiden zijn. De illusie die aan het Newtoniaans wereldbeeld ten grondslag ligt is dat de wereld objectief en in zijn geheel kenbaar zou kunnen zijn. Objectief, realisten laten zich gemakkelijk uit in termen van realiteit, objectiviteit, de wetenschappers die menen de wereld middels de taal te ontdekken in plaats van te construeren, wetenschap is echter iets anders dan de scheepvaarders uit de zestiende eeuw dat de oceanen af struinden en daarbij nieuw land ontdekte. Realisten onder de wetenschappers zijn vrijwel niet van hun overtuigingen af te brengen en meestal heb je geen twintig minuten nodig om in te zien hoe subjectief ze zijn, dogmatisme pur sang. Nu wil ik niet zeggen dat geen zaken in de natuur zouden kunnen ontdekken, echter na het ontdekken valt er niets meer te wetenschappen, een dergelijk argument ondermijnt de ontwikkeling van wetenschap zelf, de groei van kennis. Naast de kenbaarheid in het geheel, objectiviteit, geeft het Newtoniaanse wereldbeeld ons de illusie van voorspelbaarheid, dit is een lastig onderwerp; voldoet de levende natuur aan het Newtoniaanse principe van de universele wet? Ja! Alleen niet zoals we denken, immers de levende natuur is afhankelijk van de voorwaarde die besloten liggen in de universele Newtoniaanse mechanica; onze geneeskunde is redelijk succesvol als het gaat om het oplossen van Newtoniaanse mechanica van het lichaam, maar dat zegt nog niets over de principes van evolutie zelf. De werking van het lichaam zelf geeft ons dus weer de illusie dat evolutie zelf weer werkt volgens de principes van de Newtoniaanse mechanica; wetenschappers zijn zo overtuigd van zichzelf dat het ook wel weer honderd jaar zal duren alvorens we iets leren van de coronacrisis! De hedendaagse mens is ervan overtuigd dat men overtuigingen kan vervangen door weten, nu vertrouw ik op de voorspellende taal, maar waarom zou je hedendaags gepeupel onder bijvoorbeeld de geesteswetenschappen daar al aan toe zijn? Vertel mij eerst maar eens wat de mechanische werking is van evolutie; met zekerheid kan ik vaststellen dat actieve materie, dat willen zeggen levende materie, zich anders moet verhouden dan de levenloze passieve materie. Het zal ontluisterend zijn dat we geen geest hebben, dat we onszelf geen plekje buiten de logische ruimte kunnen gunnen zoals de metafysica, maar het denken is weinig meer dan een hoopje actieve materie en daar zullen we het mee moeten doen. De evolutie van de taal is van dezelfde aard als alle andere levende processen; de strijd om het bestaan. Een kijkje in de keuken van de wetenschap, u weet wel het meest objectieve onafhankelijke orgaan dat de westerse mens rijk is, en u zult zien dat daar ook een strijd om het bestaan van de betekenis wordt gevoerd. Wanneer is kennis zeker? Wanneer we één simpele vraag kunnen beantwoorden, namelijk wat is kennis? Ik heb daar natuurlijk ideeën over maar de vraag heb ik nog steeds niet helder! De  andere vraag is waar komen onze overtuigingen vandaan? De strijd om het bestaan van de betekenis?

Het aanhouden van een Newtoniaans wereldbeeld is niet zonder consequenties, we menen alles in oorzaak en gevolg te herleiden, in het geval van het universele noodzakelijke oorzaak en gevolg. Zo menen wij bijvoorbeeld in de geschiedwetenschap noodzakelijke verbanden te zien, immers we menen dat de geschiedenis volgens universele wetten tot ons is gekomen. De wetenschap wordt nog zachter, boterzachte wetenschap in het geval van paleontologie; we menen op grond van botten een noodzakelijk verbanden te zien, terwijl het psychische we niet uit de grond kunnen toveren. Mij komt het voor dat we het actieve, het psychische, van de evolutie niet in de botten kunnen vinden! Overal zien we noodzakelijk oorzaak en gevolg terwijl de oorzaak en gevolg misschien in het geheel niet noodzakelijk hoeft te zijn. Het geweldige van het Newtoniaanse mechanica is dat op grond van universaliteit een wereldbeeld van de mens zoals hij behoort te zijn; de universele mens, een christelijk wereldbeeld maar dan in een socialistisch wetenschapsbeeld gegoten. Precies! Het hele dualisme is een misverstand van de evolutie van de taal zelf! Op grond van het ontstaan van het dualisme door het monotheïsme is het wetenschappelijk dualisme ontstaan, maar met onze voortreffelijke logica willen we natuurlijk niet inzien dat onze logica gevormd is door de wetten van de natuur; het Darwinisme zelf! Er is geen mens dat zichzelf zo overschat als de wetenschapper. Voor de natuurwetenschapper maak ik een uitzondering omdat het Newtoniaans wereldbeeld blijkt te kloppen, maar de wetenschapper van de levende natuur zit mijn inziens in een verkeerd paradigma te denken; hoe zou voor hem iets toevallig kunnen zijn. Is de evolutiebioloog van vandaag niet eigenlijk een anti-Darwinist? Gesteld dat we niet zeker kunnen weten dat de evolutie van de natuur volgens de Newtoniaanse mechanica verloopt, hoe zouden we dan op een andere wijze naar de natuur kunnen kijken dat ons op een andere wijze in de werking van de natuur? De strijd om het bestaan; middel-tot-doel! Elk organisme gebruikt de materiële wereld als middel om het eigen voortbestaan veilig te stellen. Kijk eens door het hele huis, loop eens door de hele stad, kijk een goed naar het eigen lichaam, de levende natuur, inclusief alle activiteiten van de mens zijn te reduceren tot middel-tot-doel. Tot in de kleinste details is de levende wereld opgebouwd op basis van middel-tot-doel. Probeer de bedoelingen van een mens te begrijpen en je weet meer dan oorzaak en gevolg, een psycholoog dat de onbewuste bedoelingen van de patiënt kan begrijpen weet meer dan de oorzaak en gevolg van de verschijnselen, de levende natuur is doelmatig en dat is precies wat ontbreekt bij de levenloze natuur. Nog steeds kun je van daaruit oorzaak en gevolg afleiden, echter hoef je niet langer de levende processen als universeel te aanvaarden. Wetten of wetmatigheden hoeven niet universeel te zijn in de levende natuur, en waarom, omdat we dit niet met zekerheid kunnen vaststellen of er sprake is van Newtoniaanse universele mechanica, zouden we niet voor een veiliger weg kiezen? Een weg dat ons dezelfde zekerheid verschaft omtrent de beschrijving van de verschijnselen maar die in het midden laat of we daaruit ook voorspellingen kunnen doen? Overigens heb ik al aangegeven dat de actieve materie afhankelijk is van de universele natuur, inclusief de kwantumeffecten, dus we dienen te denken in mogelijkheidsvoorwaarden. Weet ik alle mogelijkheidsvoorwaarden waar het organisme naartoe kan stromen, ook dan vind ik enigerlei aan zekerheid. Voor zover ik weet gaat onze kennis over de werking van DNA deze kant op.

Wil tot macht, terecht vraagt Nietzsche zich af of onze instincten, affecten en aandrijvingen niet voldoende zijn om daaruit verklaring te geven dat deze voldoende zijn om het Newtoniaans mechanistisch denken daaruit kan ontstaan. Hij zegt het niet expliciet maar hij gebruikt het scheermes van Ockham,waarom zouden we de metafysica überhaupt nodig hebben? Waarom is het imaginaire niet voldoende om de mogelijkheid van Newtoniaans mechanisch denken mogelijk te maken dat bij het talige dier inbegrepen is? Mijn inziens kun je de evolutietheorie niet geheel oplossen met wat Nietzscheaans denken. Een piepklein vleugje Lamarcksisme maar dan niet vanuit het individuele, maar binnen de soort als geheel. Actieve materie heeft een oorzaak van binnenuit, levenloze passieve materie heeft haar oorzaak alleen van buiten, alleen vanuit dit gegeven kan ik mij al geen Ding an sich voorstellen. Of we daarmee met Kwantummachines van doen hebben waag ik te betwijfelen. Terecht merkt Nietzsche op dat als alle evolutie aanpassingsprocessen van buitenaf zijn, waar komt dan de actieve kracht vandaan? Waarschijnlijk omdat de wetenschapper dogmatisch vasthoudt aan het Newtoniaans wereldbeeld. Toeval bestaat niet, of willen we dat toeval niet bestaat? Hoe wij binnen en buiten ervaren, hangt erg af van de wijze hoe we het dualisme tot uiterste polen van de taal hebben geplaatst, de consequentie daarvan is dat de begrippen lege begrippen worden! Immers niets kan uit het tegendeel ontstaan. Lege begrippen zijn imaginaire begrippen, imaginaire lege begrippen die invloed uitoefenen op ons denken, psyche, ons doen en laten. Middels deze lege begrippen hebben we onszelf in de dingen gestopt, of beter gezegd het eigen lichaam uitgebreid. We kunnen simpelweg het niet-bestaan niet denken! Het equivalentieprincipe van denken en empirie. Hoe zou ik mij een Ding an sich moeten voorstellen als de mens zijn denkinhouden in de dingen heeft gestopt? Het Kantiaans denken is een veredeld christelijk-Platonisch denken. zoals het hedendaags wetenschappelijk dualistisch denken een veredeld Kantiaans denken is; hoe kan het ook anders als de taal volgens de principes van de evolutietheorie evolueert? Revoluties bestaan niet in de letterlijke zin van het woord! Bekijk de voorgeschiedenis van de relativiteitstheorie en je snapt meteen waarom er een Einstein moest opstaan. Aan de paradigma verschuiving ging taal-kennis evolutie vooraf, kunnen we dit een revolutie noemen? Revolutie aan de uterste pool van de taal is een leeg begrip!