Over taal in wetenschap, media en filosofie

dagboek 26 december 2020

Friedrich Nietzsche is misschien wel de meest slecht begrepen filosoof uit de geschiedenis, dat kun je direct afleiden uit het gegeven dat de filosofen na hem twee problemen in het denken van Nietzsche nooit ter sprake hebben gebracht. Friedrich Nietzsche had namelijk voor twee zaken namelijk geen oplossing; het eerste is hoe je een wereld  van individuen in vrede kan laten leven, hoe keten je de koppen van een veelkoppig monster zodat ze elkaar de kop niet afbijten. Het andere is, de mens heeft geen gemeenschappelijke doelen. Laat deze vragen tot je door dringen en je voelt je als vanzelf weer al te menselijk worden. Alleen het vrije individu heeft het recht om te twijfelen! Onze Nietzsche hield ervan diepen gangen als de mol te graven in het menselijk denken, maar ook Nietzsche was al te menselijk, ook ik ben al te menselijk, ook wij hebben berekend welke wegen we moeten graven om de weg terug te vinden uit de duistere gangen en weten precies waar de uitgang is; heeft niet ieder mens de mensheid niet iets te vertellen? Een boek voor iedereen en niemand.

Het lijkt mij redelijk te veronderstellen dat Friedrich Nietzsche het ecologisch drama dat we nu aan het creëren zijn niet had kunnen voorzien. Toch had hij door het lichaam en natuur als uitgangspunt te nemen het gemeenschappelijk doel in het vizier. Emmanuel Levinas heeft naar mijn mening het andere probleem het best naar voren gebracht; kan de totaliserende mens het best recht doen aan de ander om oneindig anders te mogen zijn? Binnen mijn eigen levenservaring kan ik in ieder geval met zekerheid vaststellen dat de mens nog een lange weg te gaan heeft voor zijn ondergang, het is nog te veel dier om mens te mogen heten, laat staan übermensch! Teveel geloven we nog in goden, zoals de hedendaagse afgod de Staat, te veel ben ik gestoken door de rode en blauwe gifwormen van de staat, te veel, te lang heb ik mij verzet en nu wil ik niemand meer zijn; vlucht in mijn vertrouwde eenzaamheid. Er is niets zo gezond als overspannen zijn, het punt is namelijk dat je dit maar een persoon kunt verwijten; jezelf! Overspannen zijn is de meest gezonde reactie op een ongezonde levensstijl, er is maar één goede actie dat je daar tegenover kunt stellen; inkeer, het introverte in jezelf zoeken, introspectie. We mogen niet meer ziek zijn, nog steeds vind ik de maatregelen tegen corona verkeerd; in plaats van de schuilkelders op te gaan zoeken hadden we de samenleving moeten mobiliseren, maar deze weg is nu eenmaal ingezet en één ding kun je dit kabinet niet verwijten, het heeft zich onderworpen aan het angstige gepeupel. 

Ik heb een hekel aan veelschrijvers, ik kan ze bijna niet uitstaan, deze liefde wil ik het liefst het verst van mij vandaan. Schrijvers die in hun jonge jaren één idee hebben opgedaan en de rest van hun leven aan het herkauwen zijn zonder ooit eens goed op hun bek te zijn gegaan. Ook ik wil de eeuwige jeugd maar het is zonder meer waar; om oud en wijs te worden met eerst stom en achterlijk zijn, op een universiteit is nog nooit een genie geboren. Wie de biografie van Ludwig Wittgenstein kent weet dat je met een volslagen idioot van doen hebt, maar deze idioot was genie genoeg om zichzelf te ondergraven. Vingeroefeningen is alles wat ik doe, ik heb geen aantekeningen nodig, het geheugen van het lichaam is ruim genoeg. Voor Friedrich Nietzsche maak ik een uitzondering; je leest hem als een organisch proces, zijn denken wordt levend, is levend, het denken is organisme geworden.